Дэлхийн хотуудад vр ашгаа єгч буй євєрмєц технологи, техникийг єєрийн хотын нєхцєлд тохируулан ашигласнаар тулгамдаад буй олон асуудлыг шийдвэрлэж чадна.
Хог хаягдал, байгалийн баялаг зэргээ давуу тал болгон ашиглаж, бусад салбарт ашиглах тvvхий эдийг бэлтгэх боломжтой. Мєн нийтийн тээвэр, эрvvл мэнд, боловсролын салбарт шинэлэг бvхнийг нэвтрvvлэх судалгаанууд ч цєєнгvй хийгдэж байгаа аж. Тухайлбал нийтийн тээврийн оновчтой менежмент, соёлтой vйлчилгээг нэвтрvvлэх зорилгоор “Цахилгаан такси” тєслийг хэрэгжvvлэхээр судалж байна. Мєн хvнсний ногооны хангамж, хаягдал дугуй боловсруулах vйлдвэр зэрэг шинэ санаа ч яригдаж байгаа юм.
Хvvхдээ цэцэрлэгээс авахуулж, гэрээсээ эд зvйлсээ авчруулдаг такситай байвал ямар вэ
Нийслэлийн нийтийн тээвэр, тэр дундаа такси vйлчилгээнд томоохон эргэлт гаргах тєслийн судалгааг Ємчийн харилцааны газрынхан хийжээ. Энэ бол цахилгаан такси. Урд хєршид ашигладаг уг такси нь хос хєдєлгvvртэй цахилгаанаар ажилладгаараа давуу талтай аж. Машины утаанаас болж, хvний эрvvл мэнд хордож буй єнєєгийн нєхцєлд тээврийн хэрэгсэлд цахилгаан ашиглах нь агаарын бохирдлыг багасгах нэг арга болох юм. Энэхvv такси нь найман ширхэг аккумлятортай бєгєєд 8-10 цаг цэнэглэх аж. Бvрэн цэнэгтэйгээр бvтэн єдєр буюу 100-120 километр явах боломжтой. Тарифын хувьд нэг километрыг 400 тєгрєгєєр тооцож байгаа бєгєєд таван хvний багтаамжтай юм. Эхний ээлжинд “Автобус-1”, “Автобус-3”, “Цахилгаан тээвэр” гэсэн гурван компанийн бааз суурийг ашиглан 150 цахилгаан такси оруулж ирэхээр тєлєвлєжээ. Урьд нь ашиглаж байгаагvй шинэ таксинуудыг оруулж ирэх бєгєєд нэг нь 9.4 сая тєгрєгийн єртєгтэй аж.
Харин энэ бvхнийг шууд бэлэн мєнгєєр худалдан авах боломжгvй. Тиймээс Хятадын талаас зээлээр авах нєхцєлийг эрэлхийлж байна. Ингэсэн тохиолдолд 1.2 жилийн хугацаанд зардлаа бvрэн нєхєх аж. Цахилгаан такси нь дуудлагаар vйлчлэх, цэцэрлэгээс хvvхэд авах, гэрээс эд зvйлс авчрах зэрэг олон тєрлийн найдвартай vйлчилгээг vзvvлэх боломжтой гэж хариуцагч байгууллага vзэж байгаа. Хамгийн сvvлийн vеийн технологи, тогтвортой тариф, найдвартай соёлтой vйлчилгээ, байгаль экологид хоргvй зэрэг давуу талыг нэрлэж болох юм. Шатахууны vнэ нэмэгдэж, агаарын бохирдол заналхийлж буй єнєє vед цахилгаан ашиглан тээврийн асуудлаа шийдэх гэж буй нь яах аргагvй шинэ санаа болох юм. Харин тєр засгийн зvгээс гаалийн татвараас чєлєєлєх байдлаар дэмжлэг vзvvлэх шаардлагатай байгаа аж. Тун удахгvй Ємчийн харилцааны газрынхан урд хєршийг зорьж, цахилгаан такси тєслийг ажил хэрэг болгох гэж байна.
Хаягдал дугуйнаас мазут гарган, эрчим хvчинд ашиглая
Дараагийн шинэ санаа бол хаягдал дугуйн vйлдвэр. Vйлдвэр гэхээр уншигч та олон хvн ажиллуулсан, асар том хэмжээний гэж битгий бодоорой. Яг л дээрх зурган дээр харагдаж буй шиг хэмжээтэй. Одоогоор Улаанбаатар хотод 400 гаруй дугуй засварын газар ажилладаг бєгєєд нэг нь долоо хоногт 30-40 дугуй хvлээн авдаг байна. Мєн 2006 онд 404759 дугуй импортоор орж ирсэн бол 2007 онд 430653, 2008 онд 444357 болон нэмэгджээ. Импортоор орж буй дугуйны тоо нэмэгдэхийн хэрээр хаягдал дугуйн хэмжээ ч нэмэгдэж буй нь ойлгомжтой. Энэ хэрээр хог хаягдал нэмэгдэнэ. Хаягдал дугуйн нэг хэсэг нь хаягдал болон хэвтэж байхад нєгєє хэсгийг нь шатааж хvний биеийг хордуулагч хvчин зvйл болгодог. Харин дугуй боловсруулдаг vйлдвэртэй болчихвол энэ бvх сєрєг vзэгдэл vгvй болох юм. Хаягдал дугуйны vйлдвэрийн технологийг Хятад, Тайваньд ашигладаг гэнэ. Маш єндєр температурт орчин vеийн технологи ашиглан шатаасан дугуйнаас мазут, тємрийг гаргаж авах боломжтой аж. Мазутыг цахилгаан станцуудад ашиглах бол тємрийг хаягдалд тушааж болно.
Хvvхдvvдийг эрvvл хvнсээр хангахад 16-20 га газар хангалттай
“Єсвєр vе хvнс”, “Багачууд хvнс”, “Асгат” гэсэн нийслэлийн ємчит vйлдвэрийн газрууд Улаанбаатар хотын цэцэрлэгvvдийн хvнсний хэрэгцээг хангадаг. Гэсэн хэдий ч найдвартай хvнсээр хангахгvй байгаа. Хамгийн сvvлд гэхэд “Багачууд хvнс” НЄVГ-ын тарагнаас хvvхдvvд хордсон. Тиймээс цэцэрлэгийн хvvхдvvдийн хvнсний хангамжийн чанарыг сайжруулах vvднээс тєсєл хэрэгжvvлэхээр санаачилжээ. Ингэхдээ тариаланчидтай бvтээгдхvvн хуваах зарчмаар ажиллаж, зориулалтын тээврийн хэрэгслээр хvргэдэг тогтолцоог бvрдvvлэхээр болжээ. “Єсвєр vе хvнс” 72 тонн, “Багачууд хvнс” 72 тонн, “Асгат” 173.2 тонн хэмжээтэй тємс, хvнсний ногоог нэг жилд хэрэглэдэг байна. Нэг га талбайгаас 15-20 тонн тємс хураадаг гэвэл энэ гурван байгууллагын хэрэгцээг хангахад 16-20 га газар шаардлагатай аж. Тиймээс Сонгинохайрхан дvvргийн нутаг дэвсгэрт хvнсний ногооны зориулалтаар газар гаргаж, хураасан ногоогоо цэцэрлэгvvдэд нэгдсэн байдлаар хvргэхээр тєлєвлєжээ. Ирээдvйн иргэдээ чанартай, эрvvл хvнсээр хангах нь зайлшгvй тулгамдсан асуудал. Тиймээс ч эх орны хєрсєнд ургасан хvнсээр хангах зорилгоор санаачилсан тєслийг ажил хэрэг болгох л vлдэж байна.
|
Мэдээллийн ангилал
